Madde 1- Bu Yönergenin amacı, 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu’nun Geçici 1 inci ve 2 nci maddelerinin işleyiş ve uygulanışını açıklamak, yapılacak uygulama ve düzenlenecek belgelerde birlik ve beraberliği sağlamaktır.

Madde 2- Bu Yönerge, 3308 sayılı Kanun’un Geçici 1. maddesinde hükme bağlanan kapsama alınmış bir meslekte çalışanların sınavları ve belgelerinin verilişi ile işyeri sahibi ustalara ve meslekî ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun olanlara ustalık belgesinin veriliş esas ve usullerini kapsar.

1. Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,
2. Kanun: 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu’nu,
3. Merkez Müdürlüğü: Meslekî Eğitim Merkezi ile çıraklık eğitimi programı uygulayan Meslekî ve Teknik Eğitim Merkezi Müdürlüklerini,
4. Kapsama alma: Kanuna göre bir meslek alan/dalında meslekî eğitim uygulamasının belirlenen illerde başlanılmasına Meslekî Eğitim Kurulu’nca karar verilmesini,
5. Kapsama alınma tarihi: Mesleğin kapsama alındığı, Kanun’un Geçici 1 inci ve 2 nci maddelerinin uygulanmasıyla başvuruların hangi tarihler arasında yapılacağına ilişkin Bakanlık duyurusunun Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihi

Madde 4- Bakanlık, il’in veya mesleğin Kanun kapsamına alınmasından sonra Geçici 1 inci ve 2 nci maddelerinin hazırlıklarının yapılabilmesine yetecek bir süre sonunda Kanun’un Geçici 1 inci ve 2 nci maddelerinin uygulanmasına karar verir. Bu karar, başvuruların hangi tarihte başlayacağı ve süresi ile istenen diğer hususlar Resmî Gazete’de yayımlanır.

Bakanlık, Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihte Geçici 1 inci maddedeki koşullara sahip oldukları hâlde Bakanlıkça duyurulan tarihlerde belge almak için başvuruda bulunmayanlara Geçici 8 inci maddeye göre 6 (altı) aya kadar ek başvuru süresi verebilir. Bakanlığın ek başvuru süresi verilmesi ile ilgili kararı, başvurunun hangi tarihte başlayacağı ve süresiyle istenen diğer hususlar Resmî Gazete’de yayımlanır.

Kanun kapsamına alınma tarihinden sonra il meslekî eğitim kurulu toplanarak, il içinde Kanun’un Geçici 1 inci ve 2 nci maddelerinden yararlanabilecek hak sahiplerine duyuru yapılması için alınacak önlemleri kararlaştırır. İl meslekî eğitim kurulu, mahallin özelliklerini dikkate alarak çeşitli yollarla gerekli duyuruların yapılmasını sağlar. Ancak uygulamanın yapılacağı mesleklerde faaliyet gösteren il meslekî eğitim kurulu üyesi olan meslek kuruluşlarına yazılı duyuru yapılması zorunludur.

EK-I‘de belirlenen konuları kapsayan ve daha sonra Kanun’un Geçici 1 inci veya 2 nci maddelerinin uygulamasının başladığını belirten duyuruların yapılmasından il meslekî eğitim kurulu sorumludur.

Madde 5- Mesleğinin, ilde Kanun kapsamına alındığı tarihte 18 yaşını doldurmuş olan, mesleği ile ilgili bir işte çalıştığını EK-2 form ile belgelendiren ve Bakanlıkça belirlenip duyurulan tarihler arasında ilgili merkez müdürlüğüne başvuranlar doğrudan kalfalık sınavına alınırlar.

Madde 6- Mesleğinin, ilde Kanun kapsamına alındığı tarihte mesleği ile ilgili bir işte çalıştığını EK-2 form ile belgelendiren, 16 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olanlardan; Bakanlıkça duyurulan tarihler arasında ilgili merkez müdürlüğüne başvuranlar uyum (intibak) eğitimine alınırlar. Uyum eğitimini tamamlayanlar kalfalık sınavlarına alınırlar.

1. Uyum eğitimi, merkez müdürlüğünce düzenlenecek çalışma takvimine göre haftada iki gün ve bir günde en fazla 4 saat olmak üzere mesai saatleri dışında yapılır.
2. Uyum eğitiminde o mesleğin çıraklık dönemi programları esas alınır. Her dersin süresi,i çıraklık dönemi programlarında belirtilmiş bulunan sürenin 1/3’ü kadardır. Uyum eğitiminin kapsamı merkez müdürlüğünce belirlenir.
3. Uyum eğitimine devam edenlerin devam durumları her ders için ayrı ayrı tutulur. Zorunlu nedenler dışında her dersin veya eğitim süresinin tamamının en az 4/5 ine devam etmeyenler kalfalık sınavına katılamazlar.
4. Uyum eğitimi öğrencileri, çırak öğrencilere tanınan haklardan yararlanırlar. Eğitime alınacakları meslek dalının çıraklık süresinin 1/3 ‘ü kadar sigorta primi ödenir. Eğitimleri tamamlanıncaya kadar askerlikleri tecil edilir. Uyum eğitimi için başvuruda bulunanlar askere alınmaları durumunda askerlik dönüşü uyum eğitimine devam edebilirler.
5. Uyum eğitimi öğrencilerinin bir meslek dalında sınıf teşkil edecek sayıda olmaması durumunda, meslek alanına ait meslek dallarının benzer ve ortak dersleri birleştirilerek eğitim yapılabilir. Çeşitli nedenlerle eğitime alınamayanların eğitimleri yoğunlaştırılarak yapılır. Eğitime alınamayanlar için sınavlara hazırlık amacıyla yetiştirme kursları düzenlenebilir

Madde 7- Mesleğinin, ilde Kanun kapsamına alındığı tarihte, mesleği ile ilgili bir işte çalışanlardan kalfalık belgesine veya meslekî bakımdan kalfalık belgesine denk yetki ve sorumluluk veren belgeye sahip olup 22 yaşını dolduranlardan; Bakanlıkça duyurulacak tarihler arasında merkez müdürlüğüne usulüne uygun olarak başvuranlar ustalık sınavlarına alınırlar.

Madde 8- Kanun’un Geçici 1 inci maddesine göre doğrudan kalfalık sınavına alınıp sınavı başaranlardan;

Kanun’un Geçici 1 inci maddesinden yararlanıp doğrudan kalfalık sınavına giren ve başarılı olarak ustalık sınavına başvuranların, yukarıda belirtilen süreler kadar mesleği ile ilgili bir işte çalıştığını, iş yerinden veya sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birinden alacakları belge ile belgelendirmeleri gerekir.

Madde 9- Mesleğinin, ilde Kanun kapsamına alındığı tarihte, iş yeri sahibi olup fiilen usta olarak çalışanlar; Bakanlıkça duyurulan tarihlerde ilgili merkez müdürlüğüne EK-4 form ile mesleğinin o ilde Kanun kapsamına alındığı tarihte iş yeri sahibi olduğunu vergi dairesinden ve bu meslekte fiilen usta olarak çalıştığını bağlı olduğu meslekî kuruluştan onaylattırarak başvurduklarında kendilerine doğrudan ustalık belgesi verilir.

Yürürlükten kaldırılmış bulunan 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu’nun Geçici 4 üncü maddesi hükmüne göre ustalık belgesi almış olanların bu belgeleri, Kanun’un Geçici 3 üncü maddesine göre geçerli sayıldığından bunlara ayrıca iş yeri sahibi olarak aynı meslek dalında ustalık belgesi verilmez.

Madde 10- Meslekî ve teknik orta öğretim kurumlarından 1985-1986 Öğretim Yılı sonuna kadar mezun olanlara, bulundukları il/ilçenin merkez müdürlüğüne diplomalarının aslı ile başvurduklarında, mesleğinin o ilde Kanun kapsamına alınıp alınmadığına bakılmaksızın doğrudan ustalık belgesi düzenlenir. Ustalık belgesine diplomasındaki mesleği yazılır.

Madde 11- Geçici 1 inci ve 2 nci maddelere göre Bakanlıkça belirlenen sürelerde başvuruda bulunanlardan;

1. Öğrenim belgesinin aslı ve örneği,
2. Nüfus cüzdanı aslı ve örneği,
3. Dört adet vesikalık fotoğraf,
4. Sağlık ve fizikî durumunun mesleğinin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olduğunu gösterir doktor raporu

Madde 12- Geçici 1 inci maddeye göre sınava katılmak ve belge almak için yapılacak başvurularda gerekli koşulları taşımasına rağmen, Bakanlıkça duyurulan tarihler arasında ilgili merkez müdürlüğüne başvurmayanlardan söz konusu sürede;

1. Yurt dışında bulunanlar,
2. Askerlik görevini yapmakta olanlar,
3. Göz altında bulunan veya mahkûm olanlar,
4. Tam teşekküllü bir sağlık kuruluşundan alınmış hastalık raporu bulunanlar,
5. Etkileri bu süreyi dolduracak kadar doğal afete maruz kalanlar

zorunlu nedenlerden dolayı başvurmamış sayılırlar.

Madde 13- Kanun’un Geçici 1 inci maddesinden yararlanıp doğrudan sınava girmek üzere zamanında başvuran veya sınava girmesine rağmen başaramayan kalfa ve usta adaylarının teorik bilgi noksanlıklarını tamamlamak amacıyla yetiştirme kursları düzenlenebilir.

Madde 14- Usulüne uygun olarak süresi içinde başvuruda bulunanlardan, başvuruları merkez müdürlüğünce uygun bulunanlar, “3308 sayılı Kanun’un Geçici 1 inci veya 2 nci maddesine göre yapılan Başvuru Kayıt Defteri’ne kaydedilirler. (EK-6) Başvuru süresinin son gününün resmî tatile rastlaması durumunda başvurular, bu tatili takip eden ilk iş gününün mesai bitimine kadar kabul edilir.

Başvuruda bulunanlardan, 1996-1997 Öğretim Yılında veya daha önceki yıllarda mezun olanların en az ilkokul diploması veya buna denkliği kabul edilen belge istenir. 1997-1998 Öğretim Yılından itibaren mezun olanlardan en az “İlköğretim Diploması” öğrenim belgesi olarak kabul edilir.

Madde 15- Kanun kapsamına yeni alınan il ve mesleklerde kalfalık ve ustalık sınavlarına başvuru, belge düzenlenmesi, uyum ve yetiştirme eğitimleri ile tanınacak istisnalar, Geçici 1 inci maddenin uygulanışını açıklayan esas ve usuller çerçevesinde yapılır.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

Madde 16- 19 Aralık l986 tarih ve 8638 sayılı Bakanlık onayı ile yürürlüğe giren 3308 sayılı Çıraklık ve Meslekî Eğitim Kanunu’nun Geçici 1 inci ve 2 nci maddelerinin uygulanmasına ilişkin Yönerge ve değişikliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

Madde 17- Bu Yönerge, onay tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 18- Bu Yönerge hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür.

EK-1

....................... İLİ MESLEKÎ EĞİTİM KURULUNDAN

Yönergesinde belirtilen kabul edilebilir zorunlu nedenler dışında süresi içinde başvuruda bulunmayanlar bu haktan yararlanamazlar.

Meslekî Eğitim Uygulama Kapsamına Alınan Meslekler

EK-5

Yukarda açık kimliği yazılı .................................... mesleğinin, 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu uygulama kapsamına alındığı tarihte iş yeri sahibi olduğunu ve bu iş yerinde fiilen usta olduğunu belgelendirerek aynı Kanun’un Geçici 1 inci maddesine göre verilmiş olan haklarını kullanarak ustalık belgesini almak üzere zamanında ve usulüne uygun olarak başvuruda bulunmuştur.

Mesleki Eğitim Merkez Müdürü İlçe Millî Eğitim Müdürü